Wijsheid in balans: lessen van het stoïcisme voor vandaag

Stoïcijnse filosofie

Buis promoveerde op het stoïcisme, een praktische filosofie die zich richt op een goed leven in het hier en nu. Centraal staat het leven in overeenstemming met de natuur. De Stoïcijnen zagen dat leven op drie verbonden niveaus bestaan:

1. De kosmos (de grote natuur)
2. De menselijke natuur (sociaal en maatschappelijk)
3. De individuele natuur (persoonlijke karakter en mogelijkheden)

Drie crises van nu

Michiel verbindt deze drie naturen met verschijnselen in de huidige tijd. De ecologische crisis is verbonden aan het begrip kosmos, polarisatie en sociale spanningen aan de menselijke natuur en stress en prestatiedruk aan de individuele natuur.

Deze crises hangen samen met onze economische meritocratie, waarin succes en waarde vooral in geld en verdiensten worden uitgedrukt. Dat systeem heeft voordelen, maar veroorzaakt ook sociale en persoonlijke spanningen.

Omgaan met onmacht

Buis benadrukt dat we niet alles kunnen controleren. Wijsheid begint bij het accepteren van onze eigen beperkingen, en focussen op wat wél binnen onze macht ligt: onze intenties en dagelijkse keuzes. Je kunt een verschil maken door zelf een goed mens te zijn en volgens je waarden te handelen, ook op kleine schaal.

Duurzaamheid als balans

Hij koppelt duurzaamheid aan balans: het gaat niet alleen om CO₂-uitstoot, maar ook om balans in jezelf, in de samenleving en met de natuur. Als individuen uit balans zijn, werkt dat door op grotere systemen. Omgekeerd kan persoonlijke evenwicht bijdragen aan het grotere geheel.

Voor Buis is wijsheid het vinden van evenwicht en het leven in overeenstemming met jezelf, anderen en de wereld, met aandacht voor wat binnen je macht ligt en acceptatie van wat je niet kunt veranderen.

Als je meer wilt weten over de Stoïcijnse filosofie, zowel in het dagelijks leven als de relatie met een maatschappelijke duurzaamheidstransitie, hieronder staat een directe link naar het hele gesprek!

En je kunt uiteraard ook luisteren via je favoriete podcast app; zoek naar De Duurzaamheidstransitie en je vindt daar alle afleveringen tot nu toe!

Wil je meer weten over onze podcast: Seizoen 2 van de podcast De Duurzaamheidstransitie